Hurda tek bir şey değildir; aynı kamyonette kilosu bakır fiyatına yakın bir kablo ile kilosu birkaç lira olan karton yan yana gidebilir. Türleri bilmek, ayırmanın ve doğru fiyat almanın ilk adımıdır. Bu yazıda hurda çeşitlerini dört grupta topluyor, her birinin nereden çıktığını, nasıl ayrıldığını ve değer sırasını anlatıyoruz.
Birinci grup: demir dışı metaller
Bakır en değerli hurdadır; tesisat borusu, klima hattı, pano barası, motor sargısı ve soyulmuş kablodan çıkar. Pirinç (bakır-çinko alaşımı) musluk, vana, armatür ve kapı kolundan; bronz (bakır-kalay alaşımı) burç, yatak ve pervaneden gelir ve pirinçten değerlidir. Alüminyum doğrama, jant, radyatör, tencere ve talaş olarak çıkar; alaşımına göre üç sınıfa ayrılır. Paslanmaz çelik nikel içerdiği için değerlidir; mıknatıs tutmayan 304/316 sınıfı en iyisidir. Kurşun akü, boru, çatı kaplaması ve balans ağırlığından; çinko oluk, dere ve döküm parçadan çıkar. Bu grubun ortak özelliği mıknatıs tutmamasıdır.
İkinci grup: demir ve çelik
Tonaj olarak en büyük grup demirdir. Ekstra demir (6 mm ve üzeri profil, kiriş, plaka), DKP ve ince sac (beyaz eşya gövdesi, kaporta), döküm demir (petek, kazan, makine gövdesi), inşaat demiri (nervürlü, hasır çelik) ve karışık demir sınıfları vardır. Kilo fiyatı düşük ama miktar büyüktür; yıkım, şantiye ve fabrika alımlarının omurgasıdır.
Üçüncü grup: kablo, elektrik ve elektronik
Kablo bakır oranına göre fiyatlanır: kalın enerji, orta tesisat, ince sinyal ve data-koaksiyel sınıfları vardır. Elektrik motoru, kompresör ve trafo demir gövde içinde bakır sargı taşır; demir yığınına atılmamalıdır. Akü kurşun-asit ve lityum olarak ikiye ayrılır ve tehlikeli atıktır. Elektronik hurda (bilgisayar, sunucu, telefon, ofis cihazı) kartlarındaki altın, gümüş ve bakır nedeniyle değerlidir; kart, güç kaynağı, disk ve kasa ayrı fiyatlanır. Radyatör ve klima eşanjörü bakır-alüminyum karışımıdır.
Dördüncü grup: metal dışı hurdalar
Plastik (PE, PP, PET, PVC) türüne göre ayrılmış ve temiz olduğunda; kağıt ve karton kuru ve balyalı olduğunda alınır. Beyaz eşya gövde saçı, kompresör ve bakır boru içerdiği için adet başı fiyatlanır. Bu grupta kilo fiyatı düşüktür; yerinden alımın değmesi için miktar gerekir.
Mıknatıs testi: en basit ayırma aracı
Elinizde bir mıknatıs varsa hurdanın büyük kısmını iki dakikada ayırabilirsiniz: tutan demir ve çeliktir (ve 430 paslanmaz), tutmayan bakır, pirinç, bronz, alüminyum, kurşun, çinko ve 304 paslanmazdır. Tutmayanların hepsi demirden çok daha değerlidir ve ayrı tartılmalıdır. Renk ve ağırlık ikinci ayraçtır: bakır kırmızı, pirinç sarı, bronz kırmızımsı-kahverengi ve ağır, alüminyum gümüş ve hafif, kurşun gri ve çok ağırdır.
Hangi türler yerinden alıma değer
Bakır, pirinç, bronz, kalın kablo, motor ve elektronik kart gibi kilo fiyatı yüksek türlerde birkaç kilo için bile yerinden alım yapılır. Demir, plastik ve kartonda ise nakliyeye değmesi için genellikle 50 kg ve üzeri ya da aynı bölgede birleştirilebilecek miktar gerekir. Beyaz eşya, kapı, kepenk ve raf gibi büyük parçalar için her zaman gelinir.
En değerli hurda hangisi?
Kilo başına en değerli hurdalar sırasıyla bakır, bronz, pirinç ve kalın kablodur; ardından paslanmaz ve alüminyum gelir. Ancak toplam tutarda demir, tonajı nedeniyle çoğu yıkım ve fabrika işinin en büyük kalemidir.
Karışık hurdamı ayırmadan versem ne olur?
Karışık yığın en düşük sınıftan (genellikle karışık demir) tartılır; içindeki bakır ve alüminyum demir fiyatından gider. Birkaç dakikalık mıknatıs ayırması bu kaybı önler.
GrienSoft olarak bu yazıdaki tüm türleri alıyoruz; her türün güncel fiyatı ve ayırma önerileri kendi sayfasında. Fotoğraf gönderin, sınıfı biz söyleyelim: web sitemizdeki form.